sosyalhaklar.org sosyal haklar herkese

Türkiye ve Yugoslavya gerçekten hiç de uzak mesafelerde değil. İstanbul’dan Belgrat’a varış mesafesi İstanbul’dan Manisa’ya varış mesafesi ile hemen hemen aynı. Aradaki 220 kilometrelik fark da Türkiye’deki sıradan ırkçılığın sürati hesaba katılırsa çok çabuk bir sürede kapanabilir. Linç kültürü, etnik yarılma, Yugoslavyalaşma ve faşizmin sıradanlaşması galiba niteliksel bir değişimin eşiğine kadar getirdi Türkiye’yi. Misyoner cinayetleri, sıradan Kürt yurttaşların maruz kaldığı şiddetli saldırılar ve dışlama, romanlara linç girişimi derken Türkiye, ya bu nefret suçları ile mücadele konusunda bir kararlılık ortaya koyacak yada sıradan nefret kültürü ve uygulamaları kendisini iktidara taşıyacak.

 

Konunun yalnızca siyasi sonuçları değil insani toplumsal boyutları da olağanüstü kötücül sonuçlara vardırtıyor insanı. Bir insana sözlü ya da fiziksel tacizde bulunmak, tehdit etmek, can güvenliği kaygısı yaşatmak, eğitim, sağlık, barınma ya da benzeri toplumsal haklarından mahrum bırakacak ayrımcılıklara maruz bırakmak başlı başına kötü bir şey. Ancak tüm bunları birisine konuştuğu dili, inandığı dini, mezhebi, inancı ya da inanmama biçimi, doğuştan sahip olduğu fiziksel özellikleri, cinsiyeti yada cinsel tercihinden dolayı yapmak vakayı adiyeden sayılamayacak farklı bir nitelik taşır, daha doğrusu taşımalıdır.

 

Bu nedenle vakayı adiyeden olaylar, suçlar ile nefret suçları, insanlığa karşı işlenmiş suçlar ayrıştırılmış ve bunlara ilişkin değerlendirmelerde farlı ele alınmıştır.

 

Türkiye her gün olmasa bile hafta başına bir olay düşecek şekilde nefret suçlarının yaşandığı bir ülke haline geldiği halde nefret suçlarına ilişkin ne bir bilinç ne de yasal düzenleme mevcut. Yasalarda bu çerçevede ele alınacak düzenlemeler olsa da bunlar son derece sınırlı.

 

Türkiye’deki durum ve uygulamalara geçmeden özetle nefret suçları tanımlamasının neleri kapsadığına bir göz atalım.

 

Nefret suçu, bir kişiye veya gruba karşı ırk, dil, din, cinsiyet ve cinsel yönelim gibi önyargı doğurabilecek nedenlerden ötürü işlenen, genellikle şiddet içeren suçlardır. Nefret suçları diğer suçlardan farklı çünkü her ne kadar bu suçlar bireylere karşı işleniyorlarsa da aslen hedef alınan o bireyin üyesi olduğu sosyal guruptur. Eğer bu suç bir defaya mahsus olarak işlenmemişse ve süreklilik arz ediyorsa, suç işleyenler nefret grubu olarak adlandırılırlar. Bu suçları engellemeye ve suç işleyenleri cezalandırmaya yönelik düzenlenmiş yasalara ise nefret yasası denir.

Bir suçlu tarafından bir şahsa veya bir mülke karşı işlenen herhangi bir cezai suçun kaynağı o kimsenin: Irkı, rengi, etnik kökeni ya da uyruğu; dini; cinsiyeti, cinsel yönelimi, yaşı, fiziksel veya zihinsel engelleri ise bu suç nefret suçunu teşkil eder. Nefret suçları şu şekillerde işlenebilir: Sözlü taciz, tehdit edici davranışlar, nefretli konuşma, ad veya lakap takmak, postayla veya e-postayla rahatsız etmek, telefonla rahatsız etmek, mesajla rahatsız etmek, duvar yazısı, fiziksel saldırı, grupça saldırı, soygun, hırsızlık, gasp, taciz, tecavüz, sarkıntılık, gözdağı verme, şiddet, aile içi şiddet, kundakçılık veya diğer herhangi bir şekilde hasar verme.